تبلیغات
برنامه ریزی شهری Şehir planı - ژئوتوریسم در استان زنجان
 
برنامه ریزی شهری Şehir planı
جغرافیا و برنامه ریزی شهری

       امید باقری

 نمکی معدن چهرآباد.jpg(تصویر: مرد نمکی معدن چهرآباد)
:از عملکرد کره زمین حدود 6/4 میلیارد سال می گذرد. طی این مدت به دلیل عملکرد فرایندهای درونی و بیرونی، ساختار و سطح کره زمین تغییر یافته، سازندهای زمین شناسی و اشکال زمین ریخت شناسی متنوعی شکل گرفته اند (1). با توجه به این اصل که زمین مجدداً پدید نخواهد آمد و زمان سپری شده تکرار نخواهد شد (2) طی دهه های اخیر توجه به جنبه های کاربردی علوم زمین در زمینه های گردشگری، منجر به پیدایش اصطلاحاتی مانند: میراث زمین شناسی، ژئو سایت، ژئوپارک و ژئوتوریسم شده است. ژئوتوریسم که در زبان فارسی گردشگری زمین شناسی ترجمه شده است (3)، اصطلاحی به نسبت جدید و بخشی از فعالیت های کلی گردشگری طبیعی (اکوتوریسم) است که هنوز به فرهنگ های اصطلاحات راه نیافته است (4). بر اساس تعریف جغرافیای بین المللی و انجمن سیر و سیاحت امریکا، اگر به منظور دیدن یک منظره خاص، حیات وحش، آگاهی از فرهنگ محلی خاص، کوهنوردی از یک کوه مشخص، قایقرانی در یک رودخانه و یا... به محلی مسافرت کنید، شما یک گردشگر زمین شناسی (ژئوتوریست) هستید (5).

استان زنجان با مساحت 22.164 کیلومتر مربع در شمال غربی ایران بین 33 درجه و 35 دقیقه تا 37 درجه و 15 دقیقه عرض شمالی، و 47 درجه و 10 دقیقه تا 49 درجه و 26 دقیقه طول شرقی قرار دارد (6). این استان از نظر زمین شناسی، بخشی از ایران مرکزی و بر اساس تقسیم بندی ریخت شناسی بخشی واحد از شمال غربی است که توسط دره رود قزل اوزن از واحدهای دیگر جدا می شود (7). کوه های طارم با ترکیبی از سازندهای آتشفشانی و آذرین، مانند سازند سبز کرج و توده های نفوذی گرانیتی بوده و کوه های چله خانه و قاجار به ترتیب با 2724 و 2500 متر، بلندترین قله های این رشته کوه هستند. کوه سلطانیه و قله سیاه کوه نیز به ترتیب 2720 و 2700 متر ارتفاع دارند. کوه بلقیس با ارتفاع 3332 متر در شمال غربی استان زنجان در مجاور منطقه باستانی تخت سلیمان تکاب قرار دارد که بلندترین نقطه استان بوده و کمترین ارتفاع استان حدود 250 متر در منطقه طارم در کنار دریاچه سد سفید رود قرار دارد. به جز این کوهها و قله ها، برخی از جاذبه های ژئوتوریستی این استان عبارتند از:

غار کتله خور: به طول تقریبی 12 کیلومتر، طولانی ترین غار ایران است (8) که در حدود 160 کیلومتری جنوب غربی زنجان قرار دارد. این غار در سال 1300 توسط اهالی منطقه زرین آباد کشف شد. ارتفاع بلندترین نقطه آن 2004 متر است. دیوارهای صاف، کف ناهموار و سقف بلند دهلیز بزرگ غار حکایت از تاریخی کهن دارد (9). صد متر ابتدای غار محل زندگی انسان های اولیه بوده و اسکلت 80 انسان در این قسمت پیدا شده است (10). تعداد بازدیدکنندگان این غار در سال 1387، رقم 87642 نفر بوده که بیشترین تراکم بازدیدکنندگان در ایام نوروز بوده است.

معدن نمک چهرآباد: در 75 کیلومتری غربی زنجان و یک کیلومتری جنوب روستای حمزه لو قرار دارد. این

معدن از حدود نیمه دوم هزاره قبل از میلاد تاکنون به صورت ناپیوسته به عنوان معدن نمک مورد استفاده قرار گرفته است. کشف 6 مرد نمکی (مرد نمکی شماره یک در سال 1372و مردان نمکی شماره 2،3،4،5 در سال 1383) حاکی از قدمت معدن کاری در این قسمت از ایران است (12). مرد نمکی شماره 6 نیز در سال 1386 کشف شد. بررسی های بیشتر در این معدن و حفظ آن به عنوان یکی از معادن قدیمی ایران علاوه بر اینکه از لحاظ میراث زمین حائز اهمیت است، گنجینه با ارزشی از وسایل مورد استفاده در معدن کاری نیز در اختیار قرار می دهد. این جایگاه نه تنها برای مردم ایران، بلکه برای بسیاری از مردم استان نیز ناشناخته باقی مانده است. مرد نمکی شماره یک در موزه ایران باستان و مردان دیگر در موزه رختشویخانه و عمارت ذوالفقاری نگهداری می شوند.

دودکش جن: در بین متخصصان علوم زمین به ویژه زمین ریخت شناس ها (ژئو مورفولوژیست ها) عوارض ستونی شکل بدون توجه به سنگ شناسی آنها هودو، دودکش جن و انگشت خدا نامیده شده اند (13). دودکش جن را می توان یکی از بارزترین عوارض زمین ریخت شناسی استان ذکر کرد. این دودکش ها در زبان محلی «جین قایاسی» نامیده می شوند؛ به ویژه در منطقه «ماه نشان»، مردم محلی به آن آدم سنگی می گویند. در «ابر» نیز نمونه هایی وجود دارد. در حدود پنج کیلومتری جنوب روستای «ماد آباد» ماه نشان یکی از بزرگ ترین عوارض از این دست است که ارتفاع آن از سطح آبهای آزاد 1780 متر و قطر آن در بخش استوانه ای حدود 3.5 متر، و در بخش تاج 7_6 متر است و به نوعی این عارضه می تواند مهم ترین جاذبه گردشگری ماه نشان به حساب آید.

 

سخن پایانی: استان زنجان دارای قابلیت ها و پتانسیل های بسیاری برای گردشگری زمین شناسی، اقلیمی و تاریخی است که باید آنها را به ایرانیان و جهانیان بشناسانیم و به توسعه پایدار این سرزمین زرخیز کمک نماییم.

 

در پایان از راهنمایی های استادان بزرگوار، به خصوص از راهنمایی های استاد عزیز آقای خوشرفتار (استاد ژئو مورفولوژی گروه جغرافیا دانشگاه سراسری زنجان) تقدیر و تشکر می شود.

 

منابع:

1.Drandaki and Galanakis,2001-workshop geological heritage conservation in south-estern European countries,1st edition 2001,pro geo,UNESCO,IUG4s.

2.Torfason,H.2005-geological heritage and afforestation,conference effect of afforestation on ecosystems,landscape and rural development,abstract,

 

3.نبوی ،م ،ح 1378_گردشگری زمین شناسی،هجدهمین گردهمایی علوم زمین 25-27 بهمن 1378 سازمان زمین شناسی و اکتشافات معدنی

4.Joyce,e.B.2006 GEOLOGICAL HERITAGE OF AUSTRALIA

5.Buckley ,R 2003_ENVIRONMENTALINPUTS and outputs in wcotourism

6. سازمان جغرافیایی نیروهای مسلح 76-1375 نقشه های توپوگرافی 1:50000_1:10000

7.علایی طالقانی ،م، 1382 ژئومورفولوژی ایران ،انتشارات قومس چاپ دوم ص34

8.خبرگزاری میراث فرهنگی 24/12/1384

9.ارشدی،س، 1374 مقدمه ای بر غار کتله خور مجله پژوهشی علوم زمین شماره 11 صص33_32 انتشارات سازمان زمین شناسسی کشور

10.www.climbing.ir

11.سازمان همیاری شهرداری های زنجان،1378،گزارش سازمان همیاری

12.عالی،ا، 1384 مردان نمکی _پژوهشکده باستان شناسی خرداد1384 (مقاله مردان نمکی)

13.سبزه ای،م، 1369_واژه زمین شناسی و علو وابسته ،انتشارات جهاد دانشگاهی دانشگاه شهید باهنر اسفند 1369 چاپ سوم.

 امید باقری، کارشناس جغرافیا و برنامه ریزی شهری است. www.cityplanning.mihanblog.com

 

 





نوع مطلب :
برچسب ها :
لینک های مرتبط :
دوشنبه 12 شهریور 1397 ساعت 22 و 23 دقیقه و 59 ثانیه
Ԝhat's up to all, іt'ѕ genuinely ɑ nice fߋr me to visit this site, it consists of priceless Ӏnformation.
یکشنبه 10 تیر 1397 ساعت 11 و 38 دقیقه و 05 ثانیه
My partner and Ι stumbled over һere
fгom a diffеrent web paցe and thought Ӏ should check
tһings оut. I lіke wһat I seе sⲟ noow i'm folⅼowіng yоu.
Look forward to lookіng at yоur web pahe ɑgain.
یکشنبه 10 تیر 1397 ساعت 02 و 22 دقیقه و 49 ثانیه
Its like yⲟu read myy mind! You seem t᧐ қnow a ⅼot aƄout this, liқe you wrote the bookk in it or s᧐mething.
I tһink that ʏou can doo wіtһ some pics to drive thе message home a lіttle bit, but instead of that, this iѕ excellent blog.

A grеаt read. I will certainly ƅe bacқ.
شنبه 26 خرداد 1397 ساعت 22 و 37 دقیقه و 53 ثانیه
Wow, awesome blog structure! Howw ⅼong hаve you
beеn blogging for? уoս made running ɑ blog lоok easy.
Тhе fulⅼ glance of yoսr site is great, as smartly аѕ the ϲontent material!
جمعه 25 خرداد 1397 ساعت 16 و 32 دقیقه و 13 ثانیه
My developer іs tгying to convince me t᧐ mⲟve to .net from PHP.
Ӏ һave always disliked tһe idea becaᥙѕe ߋf thе costs.
Βut һe's tryiong none the lesѕ. I've Ьeen using
WordPress on a numƅer оf websites for abοut a year and am worrieed ɑbout switching tо another
platform. Ӏ have heard fantastic tһings aboᥙt blogengine.net.
Ӏs therе a ѡay I can import all my wordpress ϲontent into
it? Any kind of һelp ԝould bе greɑtly appreciated!
پنجشنبه 24 خرداد 1397 ساعت 16 و 57 دقیقه و 47 ثانیه
Ηеllo! Ѕomeone іn my Myspace grօup shared this site witһ us
so I came to take a ⅼook. Ӏ'm definitely loving tthe informatіon. I'm book-marking аnd will bе tweesting this to my followers!
Superb blog аnd terrific design аnd style.
یکشنبه 30 اردیبهشت 1397 ساعت 04 و 23 دقیقه و 29 ثانیه
Everything iss very open with a very clear description of the issues.
It was relly informative. Your site iss extremely helpful.

Many thanks for sharing!
چهارشنبه 26 اردیبهشت 1397 ساعت 17 و 16 دقیقه و 06 ثانیه
Hi! I coulod have sworn I've visited this website before but
after browsing through some of the posts I realized it's new to me.
Regardless, I'm certainly haopy I stumbled upon it and I'll be book-marking it and checking back regularly!
دوشنبه 24 اردیبهشت 1397 ساعت 10 و 47 دقیقه و 00 ثانیه
Hey there! I've been reading your site for a while now and finally ggot the courage to goo ahead and give you a shout out from Austin Texas!

Just wanted to tell you keep up the good job!
سه شنبه 4 اردیبهشت 1397 ساعت 11 و 26 دقیقه و 37 ثانیه
Hello, i tthink that i saw you visited my site so i came too “return tthe favor”.I am trying to find thngs
too enhance myy site!I suppose its ok to use some of your ideas!!
شنبه 18 فروردین 1397 ساعت 16 و 20 دقیقه و 49 ثانیه

This is nicely expressed! !
safe site to buy cialis online cialis online holland cialis tablets for sale cialis coupon can i take cialis and ecstasy the best site cialis tablets rx cialis para comprar cialis generico milano interactions for cialis cialis cuantos mg hay
جمعه 17 آذر 1396 ساعت 18 و 24 دقیقه و 49 ثانیه
It is actually a nice and helpful piece of info. I'm satisfied that you shared this useful information with us.

Please keep us up to date like this. Thanks for sharing.
چهارشنبه 18 مرداد 1396 ساعت 12 و 50 دقیقه و 07 ثانیه
Definitely believe that which you stated. Your favorite reason seemed to be on the internet the easiest thing to be aware of.

I say to you, I definitely get irked while people consider worries that
they plainly don't know about. You managed to hit the nail upon the top and also defined
out the whole thing without having side-effects , people
could take a signal. Will likely be back to get more.
Thanks
چهارشنبه 3 خرداد 1396 ساعت 23 و 20 دقیقه و 03 ثانیه
Смотрите лучше здесь:
ландшафтный дизайн (Janessa)
https://goo.gl/AZ3eCy
ландшафтный дизайн
https://goo.gl/vk5dl6
ландшафтный дизайн (Janessa)
https://goo.gl/wszLsF
دوشنبه 25 اردیبهشت 1396 ساعت 12 و 22 دقیقه و 07 ثانیه
This is really interesting, You are a very skilled blogger.
I've joined your rss feed and look forward to seeking
more of your great post. Also, I have shared your site in my social networks!
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر


آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :