تبلیغات
برنامه ریزی شهری Şehir planı - جغرافیای سیاسی اقوام ایرانی
 
برنامه ریزی شهری Şehir planı
جغرافیا و برنامه ریزی شهری
شنبه 3 اسفند 1392 :: نویسنده : امید باقری

جغرافیای سیاسی اقوام ایرانی در برگیرنده گروه‌های قومی، زبانی و دینی گوناگون می باشد  هر یک از این گروه‌ها، به فرهنگ و زبان ویژۀ جامعۀ خود را دارند،تورک،عرب،ترکمن،قشقایی،لور،بلوچ،کردو...اقوام ایرانی با هویتی به قدمت تاریخ می باشند. فرهنگ‌های این اقوام ایرانی با همۀ گونه‌گونی به سبب همزیستی تاریخی ـ اجتماعیِ طولانی در سرزمین ایران در برخی وجوه، قرابت‌ها و اشتراکاتی دارند که آنها را به یکدیگر نزدیک می‌کند و میان مردم آنها یک همبستگی فرهنگی و یک باور و آرمان جمعی پدید می‌آورد. این همبستگی فرهنگی تنیده با تار و پود باورها و آرمان‌های جمعی، فرهنگ ملی ایرانیان را در پهنۀ جغرافیای سیاسی سرزمین ایران جلوه‌ گر می‌سازد و قوم‌های متشکلۀ ملت ایران را به هم می‌پیوندد و وحدت ملی را به مفهوم فرهنگی آن پدید می‌آورد.

یکی از شاخصه‌های برجسته و اصلی فرهنگ‌های قومی ایران، زبان مادری اقوامی است که در ایران زندگی می‌کنند. هیچ زبانی، حتی زبان فارسی، یعنی زبان رسمی ملت ایران، نمی‌تواند نقش زبان مادری را در تفهیم و تفاهم و تعاطی اندیشه و احساس برای مردم یک قوم ایفا کند و آنها را در هویت‌سازی قومی و تداوم منش و خصایل فرهنگی کمک کند و ارزش‌های فرهنگی و میراث ادبی نیاکان آنها را نسل اندر نسل انتقال دهد. زبان از سویی پیوند مستقیم با اندیشه و ذهنیت، و از سوی دیگر با فرهنگ آن قوم دارد و ویژگی‌های اندیشه و فرهنگ مردم را باز می تاباند،همین اقوام با زبان های گوناگون در چندصدسال گذشته در بسط و گسترش زبان فارسی بسیار تلاش کردهاند و وام دهی آن محمدحسین شهریار،مولوی عبدالله روانبد بلوچی، الماس‌خان کنوله‌ای کردستانی،مختومقلی فراغیترکمنی،ابومنصور عبدالملک ثعالبی تاریخ‌نگار عرب ایرانی‌ و...

مردم به زبانی که در جامعه و فرهنگ خود آموخته و با آن رشد کرده‌اند و با یکدیگر ارتباط فرهنگی برقرار کرده و می‌کنند، تعصب می‌ورزند و آن زنده و پویا نگه می‌دارند و هیچ زبانی را به جای‌گزینی زبان مادری خود نمی‌توانند بپذیرند. بنابراین با حرمت نهادن و اعتبار بخشیدن به زبان‌ها و گویش‌های رایج در میان گروه‌های قومی ـ زبانی می‌توان اهمیت و نقش زبان فارسی را به سان زبان میانجی و زبان رسمی علمی ـ فرهنگی و سیاسی میان همۀ اقوام و مردم ایران و به قصد ایجاد همبستگی ملی میان آنها تفهیم کرد.

وحدت در یک یا چند عامل مانند زبان، دین، مذهب، برخی الگوهای رفتاری و آئینی ـ عقیدتی، و داشتن تاریخ و سرزمین و مرزهای مشترک فرهنگی در شکل دادن همبستگی و هویت ملی بسیار کارساز است.

به نظر رولان برتون  Roland Bretonآنچه صلح جهانی را تهدید می‌کند و سبب کشتار جمعی می‌شود، مکانیسم‌های قومی و آگاهی یافتن‌ها و شکل‌گیری‌های سیاسی جدید قومی نیست، بلکه مقاومت‌ها یا تصمیم‌های کورکورانۀ دولت‌هایی است که به شیوه‌های نهادینۀ منسوخ، قوم‌ها را از میانه بر می‌دارند. به نظر او، پیش از هر چیز برخی از اصول بنیانی ایجاب می‌کند که وجود هر یک از گروه‌های قومی، حقوق آنها در دستیابی به زمین، مدیریت بر سرزمین، حفظ فرهنگ و زبان آن قوم در کشورها به رسمیت شناخته شوند.

مردم یک کشور، از هر قوم و دین و زبان، به سبب تعلقات سرزمینی، تاریخی و فرهنگی مشترک، خود را موظف به پاسداری از فرهنگ ملی می‌دانند، چون آن را برآمده و شکل ‌یافته از یک آبشخور و میراث مشترک فرهنگی نیاکان خود می‌انگارند و در زیر چتر حمایتی آن احساس وحدت و انسجام می‌کنند.

اقوام ایران در طول تاریخ حیات اجتماعی ـ سیاسی خود تعصب سرزمینی و احساس تعلق جمعی به فرهنگ ملی خود را، به هنگام تهاجمات تاریخی بیگانگان به این سرزمین نشان داده‌اند و هر یک با حفظ علاقه و وفاداری به فرهنگ و زبان و دین و مذهب قومی خود، یک‌پارچه و با روحیۀ ملی‌گرا در برابر تعرّضات خارجی برپا خاسته و از سرزمین و مردم و فرهنگ ایران حراست کرده‌اند.

یکی از معضلات دولت‌های ملی در جامعه‌های دارای بافت قومی، زبانی و دینی متکثر احساس قوم‌گرایی و خاص‌گرایی در جماعت‌های محلی است. برا روبرو شدن با این معضلات، دو رویکرد وجود دارد. یک رویکرد این است که دولت‌ها مفهوم ملت و انسجام و همبستگی ملی مردم سرزمین‌های خود را در یک فرایند تدریجی درازمدت پدید آورند. دولت‌هایی که شکیبایی لازم و بایسته برای پیمودن این فرایند را ندارند و زمان کافی برای پدید آوردن همبستگی ملی را به کار نگیرند و بخواهند مفهوم ملیت را با فشار و خشونت و سرکوب مردم به قوم‌ها تحمیل کنند و ملیت را به جای قومیت بنشانند، خواه ناخواه با مقاومت‌ها، ضدیت‌ها و دشمنی‌های قومی روبرو خواهند شد. با این روش احساس قوم‌گرایی در گروه‌های قومی فروکش نخواهد کرد، بلکه تشدید و موجب تحکیم و تقویت انسجام درونی قوم‌ها نیز خواهد شد. گاهی نیز به تجزیه ‌طلبی قوم‌ها و جدا شدن آنها از پیکرۀ سیاسی ملت و کشور خواهد انجامید.

رویکرد دیگر آزاد گذاشتن قوم‌ها و احساس قوم‌گرایی برای پیمودن رشد طبیعی خود است. این رویکرد در نبود رشد واقعی در دولت‌های ملی و کارا نبودن سازوکار دولت‌ها در حمایت بی‌چون و چرا و دور از تبعیض از همه شهروندان خود، خطرزاست و به حرکت استقلال‌ طلبانۀ قوم‌ها شتاب می‌بخشد.

هویت ملی ایرانی باید برآیند فرهنگ‌های قومی گوناگون ساکن در این سرزمین و متشکل از عناصر فرهنگی و ویژگی‌های رفتاری، زبانی و آئینی فرهنگ‌های آنها باشد.

حمید احمدی در کتابش قومیت و قوم‌ گرایی در ایران در سخن پایانی خود دربارۀ تثبیت و تسرّی جامع هویت ملی در ایران می‌نویسد: در صورتی هویت ملی در جامعۀ ایران جنبۀ عمومی و فراگیر می‌یابد که همه اقشار جامعه و تمامی گروه‌های قومی، مذهبی و زبانی جامعۀ ایرانی را در بر بگیرد. برای تسرّی و تحکیم هویت ملی، دولتی که مشروعیت سیاسی قانونی دارد، باید به جای تکیه بر یکی از اجزای تشکیل ‌دهندۀ هویت ایرانی به کل جامعه از هر گروه و قوم تکیه کند و همۀ مردم ساکن درون مرزهای ایران را به چشم «شهروندان» جامعۀ ایران بنگرد و از آنها برای مشارکت در دولت و نهادهای وابسته به آن بهره بگیرد و آنها را در بر خورداری از حقوق و امتیازات اقتصادی، اجتماعی و سیاسیِ برابر سهیم کند.

حکومتگران باید ارزش‌های فرهنگی هر قوم را بشناسند و به آنها احترام بگذارند و اقوام را در کاربرد زبان‌های مادری خود، برگذاری آئین‌ها و آداب و سنن فرهنگی و اجرای مناسک دینی ـ مذهبی خود آزاد بگذارند. کارگزاران فرهنگی حکومت‌ها باید برخوردی درست و دوستانه با زبان‌ها و گویش‌ها و فرهنگ‌های قومی و پاره فرهنگ‌ها داشته باشند و با آنها همچون فرهنگ‌های بیگانه برخورد نکنند و همه را پاره و اندامی از کالبد فرهنگ ملی ایران و جدانشدنی از آن بدانند. اگر چنین شیوۀ بخردانه‌ای در سرزمین ایران بزرگ اعمال شود، آنگاه اقوام تورک و لور و بلوچ و عرب و فارس وکورد مانند آنها همه با هم احساس یک‌دلی می‌کنند و خود را از فرهنگ ایرانی واز اعضای جدا ناپذیر ملت ایران می‌دانند.

                                                 

 

 

 





نوع مطلب :
برچسب ها :
لینک های مرتبط :
دوشنبه 16 مرداد 1396 ساعت 09 و 58 دقیقه و 57 ثانیه
Hey! I'm at work surfing around your blog from my new apple iphone!

Just wanted to say I love reading through your blog and look forward to all your posts!
Keep up the superb work!
جمعه 13 مرداد 1396 ساعت 14 و 11 دقیقه و 26 ثانیه
Excellent way of telling, and nice paragraph to get facts regarding
my presentation subject, which i am going to convey in institution of higher education.
شنبه 7 مرداد 1396 ساعت 15 و 06 دقیقه و 50 ثانیه
I get pleasure from, cause I found exactly what I was having
a look for. You have ended my four day long hunt!
God Bless you man. Have a nice day. Bye
چهارشنبه 23 فروردین 1396 ساعت 20 و 00 دقیقه و 19 ثانیه
I have read so many articles about the blogger lovers
but this article is in fact a fastidious paragraph,
keep it up.
چهارشنبه 9 فروردین 1396 ساعت 22 و 04 دقیقه و 14 ثانیه
An intriguing discussion is definitely worth comment.
There's no doubt that that you ought to write more about this subject, it might
not be a taboo matter but generally people don't speak about
such issues. To the next! Cheers!!
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر


آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :