تبلیغات
برنامه ریزی شهری Şehir planı - baki tarixi
 
برنامه ریزی شهری Şehir planı
جغرافیا و برنامه ریزی شهری
جمعه 9 اسفند 1392 :: نویسنده : امید باقری

Xəzər dənizinin qərb sahillərində, Abşeron yarımadasının cənubunda yerləşən tarixi bir şəhər. Bakıya küləklər şəhəri də deyirlər. Quru subtropik iqlimi var. Ümumi sahəsi 2130 km2-dir və 11 administrativ rayondan ibarətdir.

Qədim Bakı vaxtilə ticarət və neft istehsalı mərkəzlərindən olub. Neft istehsalı və onun ətraf ərazilərə yayılmasının tarixi Babil İmperiyası dövrünə qədər gedib çıxır. Bakının ətraf ərazilərindən çıxarılan xam neft barədə Sara Sirayt (Sarah Searight) "İngiltərə və Orta Şərq" kitabında yazır: "Babil divarlarında gil qarışıq bağlayıcı məhlul kimi istifadə edilirmiş. Yanacaq kimi tanınan bu məhlul Abşeron yarımadasından İrana, İraqa və Hindistana ixrac edilirdi." Eramızdan əvvəl 700-600-cü illərdə neft gündəlik həyatın hər bir sahəsində, o cümlədən tibbdə, evlərin isidilməsi və işıqlandırılmasında istifadə edilirdi.

Bakının neftlə zəngin ərazilərindən olan Suraxanıda 2.500 il əvvəl təbii qazın çıxdığı əbədi sönməz alovların yerində inşa edilmiş və atəşpərəstlərin sitayiş etdiyi məbəd Bakı nefti və qazının daha da məşhurlaşmasına səbəb olmuşdur. Bu ərazidə İslam dini yayıldıqdan sonra isə daim alovlanan həmin məşəl Hindistandan gələn zərdüştlərin baş çəkdiyi məbədə çevrildi. Aleksandr Düma 1859-cu ildə burada 3 atəşpərəstə rast gəldiyini yazırdı. Əsrlərlə alovlanan od məbədi "Atəşgah" bu gün çoxsaylı turistlərin gəldiyi muzey kimi fəaliyyət göstərir. Bu abidə Sanskrit dilindəki yazıları ilə nadir tapıntılardan sayılır. Bakıda qədim köklərə dayanan oda sitayiş adətləri elə şəhərin adının mənasının izahlarından birində də öz əksini tapıb. Sara Aşurbəylinin "Bakı şəhərinin tarixi" kitabında Küləklər şəhəri Baadiye-Kubiden kimi tanınan Bakının adının mənası həm də Ateshi-Baqavan, yəni Odlar Yurdu kimi izah olunur. Maraqlıdır ki, od və külək günü bu gün də Bakını fərqləndirən əsas cəhətlərdəndir.

Şərqlə Qərb arasında bir körpü olan Bakıda əsrlər boyu müxtəlif mədəniyyət və sivilizasiyalar qovuşmuşdur. Mərkəzi Asiya və Yaxın Şərqlə yanaşı digər ərazilərlə də karvan, eləcə də dəniz ticarət yolu ilə sıx iqtisadi-mədəni əlaqələr saxlayan Bakı neft və duz ixracatçısı kimi tanınmışdır. Bakı özünəməxsus inkişaf yolu keçərək mədəniyyət və ticarət mərkəzinə çevrilmişdir.

Bakının tarixi Azərbaycan xalqının qiymətli sərvətlərindən olan neftlə sıx bağlıdır. Strateji əhəmiyyətli neft ilk dəfə Abşeron yarımadasında kəşf və hasil edilmişdir. Neftin sənaye məqsədilə istehsalı üçün ilk mexaniki qurğu 1847-ci ildə Bakıda qazılıb.

Dünyada ilk neft tankeri "Zoroaster" 1879-cu ildən Bakıda Nobel qardaşları tərəfindən istifadə olunmuşdur. Lakin 70 il sonra Sovetlər dövründə dünyanın ilk açıq dəniz platforması olan məşhur Neft Daşlarını yaratmaq məqsədilə həmin gəmi batırılmışdır. Əsası 1947-ci ildə qoyulan Neft Daşlarında Azərbaycan neftçiləri dənizin dibindən karbohidrogen əldə etməklə tarixdə yeni bir səhifə açdılar. Hazırda Neft Daşları yaşayış məntəqəsinə çevrilmişdir. 1999-cu ildə "Dünya kifayət etmir" ("World Is Not Enough") filminin bəzi hissələri məşhur Ceyms Bondun iştirakı ilə məhz burada - Bakının Neft Daşlarında çəkilmişdir.

Neftdən başqa Bakı həm də Azərbaycanın elm, təhsil, mədəniyyət və idman mərkəzidir. Bura İslam şərqində ilk opera, balet və universitetin vətənidir. 1901-ci ildə müsəlman qızları üçün ilk məktəb də məhz Bakıda, neft maqnatı olan və qızların təhsilini çox vacib sayan Hacı Zeynalabdin Tağıyevin şəxsi vəsaiti hesabına açılmışdır. O, savadlı qadını millətin aparıcı qüvvəsi kimi görürdü. Lümyer qardaşlarının ilk filmlərindən olan "Bakının neft quyuları: Yaxından Baxış" 1896-cı ildə Kamil Şərf tərəfindən çəkilmişdir. 1900-cü illərdə Rusiya İmperiyasının böyük limanlarından olan Bakı ilk sovet tramvaylarının (1924) və şəhərdaxili qatarların (1926) vətəni sayılır.

Şərq və Qərb memarlığının möhtəşəm harmoniyası, həmçinin ilk neft bumunda (1872-1920) inşa edilən binalar bu gün də Bakıda özünəməxsus ab-hava yaradır və şəhər arxitekturasına öz təsirini göstərir. Bakının ən qədim tarixinin izləri İçərişəhərdədir. Bakı minilliklər ərzində sıx və kompakt infrastrukturu ilə Qala divarları arasında yerləşmişdir. Burada hazırda 50-dən artıq tarixi və memarlıq abidəsi qorunub saxlanılır. Bunların arasında öz misilsiz forması ilə Bakının simvollarından sayılan 12-ci əsr abidəsi Qız Qalası, Şirvanşahlar Sarayı (1420-1460) da var. 2000-ci ildə İçərişəhər Qala divarları, Qız Qalası və Şirvanşahlar Sarayı UNESCO-nun Dünyanın Mədəni İrsi Siyahısına daxil edilmişdir. Açıq səma altında yerləşən Qala Arxeoloji-Etnoqrafik Muzeyi Bakının qədim tarixini yaşadan abidələrdəndir. Qala ərazisindəki arxeoloji tapıntılar və memarlıq abidələri e.ə 3-cü əsrdən başlamış eramızın 20-ci əsrinə qədərki tarixi əhatə edir.

Müasir Bakının ruhu həqiqətən də cəlbedicidir. Qədim tarixlə zəngin Bakı bu gün də dinamik inkişaf edir. Müasir üslublu muzeylər, teatrlar, konsert zalları, Dənizkənarı Milli Park, eyni zamanda milli və xarici mətbəxi ilə seçilən kafelər, restoranlar fəaliyyət göstərir.

Hazırda Bakının sosial və ictimai həyatı da çox dinamikdir. Burada keçirilən mühüm konfranslar, festivallar, sərgilər, idman yarışları və digər beynəlxalq tədbirlər Bakının regionda əhəmiyyətini artırır. Şəhərin ən böyük sərvəti isə onun sakinləridir. Paytaxt sakinlərinin qonaqpərvərliyi və səmimiliyi hər bir insanda unudulmaz xoş təəssüratlar yaradır. Hələ 1882-ci ildə ən iri yerli neft şirkətinin sahibləri olan Nobel qardaşları “Bakı bütün dünyanı işıqlandıra və ona rəng qata bilər” deyirdi. 

 





نوع مطلب :
برچسب ها :
لینک های مرتبط :
پنجشنبه 15 شهریور 1397 ساعت 04 و 57 دقیقه و 23 ثانیه

Thanks a lot, Good information!
cialis generique 5 mg cialis super kamagra cialis prezzo di mercato cialis pills boards cialis 20 mg cost buy cialis sample pack buy cialis online nz cialis online holland click here cialis daily uk cialis pas cher paris
سه شنبه 13 شهریور 1397 ساعت 20 و 40 دقیقه و 51 ثانیه

Truly loads of beneficial advice.
online canadian discount pharmacies viagra canadiense canada medication list pharmacy canada online canadian discount pharmacies canadian government approved pharmacies drugstore online canadian rx northwest pharmacies mail order canadian discount pharmacies in ocala fl
سه شنبه 13 شهریور 1397 ساعت 04 و 38 دقیقه و 49 ثانیه

Fantastic info, Kudos.
buyviagra buy viagra uk next day delivery viagra pharmacy prices buy brand viagra online without prescription vigara buy viagra without prescription uk viagra for men buy viagra online uk cheap buy generic viagra online canada viagra how to get a prescription
دوشنبه 12 شهریور 1397 ساعت 02 و 32 دقیقه و 51 ثانیه

You actually suggested that exceptionally well!
cialis for sale in europa cialis super acti how do cialis pills work cialis kaufen wow cialis tadalafil 100mg look here cialis order on line cialis rezeptfrei sterreich cialis online free generic cialis cialis uk next day
یکشنبه 11 شهریور 1397 ساعت 13 و 17 دقیقه و 59 ثانیه

Good advice. Thanks a lot!
how do cialis pills work buying cialis in colombia cialis rezeptfrei cialis reviews generic cialis 20mg tablets buy cialis cheap 10 mg cialis prezzo di mercato non 5 mg cialis generici cialis 100 mg 30 tablet cialis lilly tadalafi
سه شنبه 23 مرداد 1397 ساعت 03 و 38 دقیقه و 08 ثانیه

Wonderful stuff. Cheers.
viagra buy viagra buying viagra online legal viagra pharmacy levitra buy viagra overnight delivery buy female viagra uk viagra no presc generic viagra uk online buy tadalafil pharmacy order online buy viagra online without prescription
دوشنبه 7 خرداد 1397 ساعت 03 و 23 دقیقه و 00 ثانیه

Regards. Ample data.

cialis generico lilly cialis canadian drugs can i take cialis and ecstasy achat cialis en itali weblink price cialis no prescription cialis cheap generic cialis soft gels generic cialis review uk generic cialis cialis cost
سه شنبه 4 اردیبهشت 1397 ساعت 06 و 02 دقیقه و 01 ثانیه

Kudos. Ample knowledge!

can i buy viagra at walmart uk pharmacy viagra blue pills buy viagra walgreens viagra online pharmacy usa cheap viagra online pharmacy cheap viagra uk pharmacy viagra viagra for men cheap levitra
جمعه 17 فروردین 1397 ساعت 21 و 41 دقیقه و 27 ثانیه

Incredible a lot of beneficial information.
canadian drugs generic cialis cialis 20 mg precios de cialis generico cialis price thailand cialis en mexico precio cialis side effects does cialis cause gout deutschland cialis online deutschland cialis online cialis 30 day sample
دوشنبه 28 اسفند 1396 ساعت 01 و 15 دقیقه و 20 ثانیه

Excellent write ups. With thanks!
side effects of cialis cialis dosage amounts cialis super kamagra acquistare cialis internet buy cialis sample pack cialis 5 effetti collaterali cialis online nederland cialis pills price each miglior cialis generico cialis super kamagra
شنبه 25 شهریور 1396 ساعت 16 و 44 دقیقه و 09 ثانیه
Really when someone doesn't be aware of afterward its up to other visitors that they will help, so here it happens.
دوشنبه 30 مرداد 1396 ساعت 11 و 41 دقیقه و 20 ثانیه
Greetings! Very useful advice within this article!
It is the little changes that will make the most significant changes.
Many thanks for sharing!
دوشنبه 16 مرداد 1396 ساعت 19 و 00 دقیقه و 08 ثانیه
You really make it seem so easy with your presentation however I to find
this matter to be really one thing which I believe I'd by
no means understand. It seems too complex and very large for
me. I am taking a look ahead to your next submit, I'll try to get the grasp of it!
دوشنبه 16 مرداد 1396 ساعت 08 و 39 دقیقه و 53 ثانیه
Your style is unique in comparison to other people I have read
stuff from. Thank you for posting when you've got the opportunity, Guess I'll just book mark this page.
یکشنبه 15 مرداد 1396 ساعت 01 و 04 دقیقه و 35 ثانیه
Wonderful beat ! I would like to apprentice while you amend your web site, how can i subscribe
for a blog web site? The account helped me a acceptable
deal. I had been tiny bit acquainted of this your broadcast provided bright
clear idea
دوشنبه 21 فروردین 1396 ساعت 05 و 25 دقیقه و 08 ثانیه
Fantastic blog you have here but I was curious if you knew of any community forums that cover
the same topics talked about here? I'd really love to be
a part of community where I can get comments from other
knowledgeable individuals that share the same interest.
If you have any suggestions, please let me know.
Many thanks!
یکشنبه 17 فروردین 1393 ساعت 13 و 23 دقیقه و 46 ثانیه
امید جان به کی بگیم ترجمه کنه
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر


آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :